Nhà máy, Khu Công nghiệp, phân xưởng…thường được coi như những thủ phạm huỷ diệt và ông chủ của nó, các doanh nhân thường được coi như khắc tinh của môi trường. Đặc biệt là ỏ những quốc gia đang trong tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, khi phương châm phát triển bằng mọi giá của không ít nhà quản lý cộng với tư tưởng làm giàu của một số doanh nhân thì sự huỷ hoại môi trường càng trở lên trầm trọng. Nhiều cánh rừng đã và đang bị tàn phá. Nhiều dòng sông đã và đang bị bức tử. Nhiều vùng biển vùng trời đang ngập tràn bụi bẩn …Thế nhưng có một người muốn chứng minh ngược lại: Sự phát triển của các Khu công nghiệp chính là cơ sở vững chắc để bảo vệ môi trường nếu chúng được kết hợp trên cơ sở Xây dựng văn hoá doanh nghiệp với quỹ Sáng tạo trong môi trường bền vững. Đó là Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghiệp tàu thuỷ Shinec, Chủ tịch Hội doanh nghiệp trẻ Hải Phòng – Doanh nhân Phạm Hồng Điệp.
Ý tưởng làm giàu nhờ bảo vệ môi trường
Tác phẩm song ngữ Việt - Anh “Phạm Hồng Điệp với Sáng tạo trong môi trường bền vững” được NXB Trí thức ấn hành năm 2009. Lời giới thiệu của Nhà nghiên cứu lịch sử Dương Trung Quốc được hình thành từ tác phẩm đoạt giải nhất cuộc thi “Phát hiện sáng kiến bảo vệ môi trường năm 2005-2006” do Đài Tiếng nói Việt Nam và Bộ Tài nguyên – Môi trường tổ chức. Sau khi đoạt giải, Phạm Hồng Điệp kết hợp với vốn thực tiễn, tiếp tục nâng cao phần lý luận để xây dựng đề cương cho cuốn sách. Như vậy để thực hiện đề tài này, Phạm Hồng Điệp đã ấp ủ trong khoảng thời gian một thập kỉ và đã được anh từng bước hoàn thiện trên cơ sở dùng lý thuyết để soi rọi thực tế và ngược lại, dùng thực tế để bổ sung, hoàn thiện cho phần lý thuyết.
Nghe thì có vẻ to tát nhưng thực chất cuốn sách dày hơn 400 trang chỉ đề cập đến 3 vấn đề cốt lõi về môi trường hiện nay. Sáng kiến thứ nhất là Bảo vệ môi trường bằng cuộc cách mạng xã hội hoá toàn dân tham gia trồng cây gây rừng. Thứ hai là Xây dựng văn hoá doanh nghiệp với Quỹ sáng tạo trong môi trường bền vững. Và thứ ba là Xây dựng mạng lưới an sinh nông thôn hài hoà với đầu tư khu công nghiệp, thân thiện với môi trường.
Ở sáng kiến thứ nhất, nó đòi hỏi khởi động cho một cuộc cách mạng về môi trường với sự tham gia của mọi tầng lớp nhân dân và phát triển trên cơ sở mỗi cá nhân, nhà máy, khu công nghiệp, làng xã, tỉnh huyện…tiến tới các quốc gia và toàn thế giới. Điều đáng ghi nhận là sáng kiến này nhằm huy động sức mạnh toàn dân trên nền tảng văn hoá truyền thống mà không dựa vào kinh phí từ ngân sách quốc gia. Ở sáng kiến thứ hai, nó đòi hỏi ở mỗi doanh nghiệp, doanh nhân một ý thức trách nhiệm trước cộng đồng, một văn hoá kinh doanh và cả truyền thống về ứng xử với thiên nhiên. Việc xây dựng quỹ chính là cơ sở tài chính để biến ý tưởng gìn giữ, bảo vệ môi trường bền vững thành hiện thực. Và sáng kiến thứ ba, Xây dựng mạng lưới an sinh nông thôn hài hoà với đầu tư Khu công nghiệp, thân thiện với môi trường. Đây có lẽ là điều tâm huyết nhất của tác giả vì nó chiếm số trang đặc biệt, nó là chính là phần thực tế sinh động mà Tổng Giám đốc Phạm Hồng Điệp đã chứng minh nó bằng thực tế tại Khu công nghiệp Nam Cầu Kiền (Hải Phòng). Mục tiêu của sáng kiến này nhằm giải bài toán thu nhập cho những nông dân mất đất, tạo công ăn việc làm, đảm bảo thu nhập, chống đói nghèo góp phần đảm bảo an sinh nông thôn, an sinh xã hội… Cao hơn một bước nữa, Phạm Hồng Điệp còn hướng dẫn người dân làm giàu bằng chính việc bảo vệ môi trường.
Lời chúc mừng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Ý tưởng tốt đẹp này đang trên đường thực hiện và nếu thành công, nó không chỉ là minh chứng hùng hồn cho công tác xã hội hoá môi trường , nhất là khi dự án trồng mới 5 triệu ha rừng với chi phí hàng trăm triệu USD đã hoàn toàn đổ vỡ. Có lẽ, nhờ ý tưởng nhân văn này mà trong bức thư gửi Ban tổ chức Quỹ sáng tạo trong môi trường bền vững - đồng thời được tác giả dùng như lời đề từ cho cuốn sách – Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã viết:
“Tôi được biết với lòng yêu nước, có trách nhiệm cao với cộng đồng, lãnh đạo Công ty Cổ phần Công nghiệp tàu thuỷ Shinec (Hải Phòng) đã có quyết tâm thành lập Quỹ sáng tạo trong môi trường bền vững. Tôi nhiệt liệt hoan nghênh và chúc thành công!
…Tôi rất vui mừng được biết trong số những doanh nhân Việt Nam hôm nay có những người không chỉ biết làm giàu cho bản thân, cho đất nước mà còn có những đóng góp đáng kể vào bảo vệ và phát triển môi trường bền vững. Đây là điều cần được nhân rộng và sự đồng thuận của các cơ quan chức năng trước một vấn đề nóng bỏng của thời đại trong xu thế toàn cầu hoá hiện nay.
Tôi mong quỹ ta đạt được những kết quả tốt đẹp trong việc làm đầy ý nghĩa này”
Nhà nghiên cứu lịch sử Dương Trung Quốc nhận xét: “Phạm Hồng Điệp quan tâm đến môi trường trước hết từ chính những trải nghiệm trong kinh doanh và quan niệm trước hết nó đảm bảo sức khoẻ cả về sinh học và tâm lý cho người lao động, mà chủ doanh nghiệp thực chất cũng chỉ là người lao động nặng nhất mà thôi”
Một cuốn sách khoa học, cốt lõi là thông tin với các con số, các dữ liệu và luận chứng, luận cứ…nên nó thuộc dạng không dễ đọc. Hay nói cách khác, nó không thuộc loại sách văn chương hay giải trí dành cho tất cả mọi người mà chỉ dành cho một số đối tượng cụ thể, am hiểu và quan tâm đến lĩnh vực này. Thế nhưng do được trình bày chặt chẽ, sáng tạo, đặc biệt là sự thuyết phục của các ý tưởng dựa trên tính logic khoa học nên nó đã tạo sự hấp dẫn và đó chính là điểm mấu chốt để tác phẩm chinh phục người đọc.
Gấp cuốn sách lại, chợt nhớ lời dạy của cổ nhân, đại để rằng ở đời có 3 việc lớn phải làm. Sinh một đứa con, viết một cuốn sách, trồng một cái cây. Phạm Hồng Điệp đã làm hơn thế. Anh không chỉ có một gia đình hạnh phúc, tự tay trồng rất nhiều cây mà điều quan trọng hơn là anh đã viết một cuốn sách để hi vọng từ đây sẽ có cả triệu triệu cái cây mọc lên nhờ cuốn sách này. Tôi chợt hiểu cái thâm thuý khi ngay ở phần đầu tiên của tác phẩm này, anh đã đề ra sáng kiến mỗi cặp vợ chồng khi kết hôn phải cùng nhau trồng một cặp cây.
Hà Nội một ngày giữa Thu 2009
Bùi Hoàng Bảo Vân
Báo Dân trí (Chuyên mục Sức khoẻ-Môi trường) ra ngày 29/10/2009
|